Overslaan en naar de inhoud gaan
  • Home
  • Koninklijk Conservatorium Antwerpen
  • Missie en visie

Missie en visie

De lerarenopleidingen van het Koninklijk Conservatorium Antwerpen leiden kunstenaars op tot artistieke leraren voor alle leeftijden laten de studenten de passie voor onderwijs in de kunsten (verder) ontwikkelen. Vanuit de traditie leiden de Conservatoria leraars op voor het kunstonderwijs (DKO, KSO, HKO) en wordt de focus gelegd op het onderwijs in de kunsten (vioolles, les hedendaagse dans, les toneel...). De evoluties in de maatschappij en de kunstensector maken dat de grenzen tussen kunst en maatschappij vervagen. De kunstenaar begeeft zich in zijn werk steeds vaker op het snijvlak tussen de artistieke en de sociaal-artistieke praktijk (community art of artistieke projecten met diverse doelgroepen). Ook in de pedagogische context zien we dezelfde evolutie: naast het traditioneel kunstonderwijs neemt het aanbod van kunsteducatieve projecten toe. Met dat aanbod groeit ook de vraag naar kunstenaars met pedagogisch-didactische competenties om buiten de muren van het reguliere kunstonderwijs zelfstandig of bij sociaal-culturele organisaties aan de slag te gaan. Ook het deeltijds kunstonderwijs past zich steeds meer aan een veranderende populatie aan en speelt eveneens in op de noden van een breder en meer divers publiek. Dat veranderende werkveld vraagt om een breed profiel van de leraar in de kunsten.

Misie en visie Specifieke lerarenopleiding

Wij geloven dat de artistieke praktijk en de onderwijspraktijk onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn en de basis vormen voor zowel het onderwijs in de kunsten (kunstonderwijs) als het onderwijs met/vanuit de kunsten (kunsteducatie). Die verbreding van de leraar in de kunsten houdt ook cross overs met andere disciplines in. Betekent dit dat alle kunstenaars/leraars omnivalent moeten zijn? En wat met de verdieping, de leraar als expert in de kunsten? Is dit een spanningsveld? Wij geloven dat de dubbele focus de expertise van de leraar in de kunsten verrijkt. Wij geloven ook dat er ruimte moet blijven voor het kiezen van een focus. Deze opleiding zet in op zowel verdieping als verbreding in het verplichte lessenpakket: elke student wordt getraind in de eindcompetenties vanuit de dubbele focus. In de stages dagen we de studenten uit om in harmonie met de persoonlijke ambities een individueel traject als leraar voor zichzelf uit te tekenen. De balans zal anders zijn voor elke student die zo wordt gestimuleerd om over de muren te kijken maar ook vanuit de eigen sterktes zal kiezen voor een bepaalde focus. Dit betekent dat deze opleiding kiest voor een lerarenprofiel dat bewust omgaat met het métier van leraar in een steeds veranderende maatschappij.

Competenties

Elke opleiding in Vlaanderen moet bepalen over welke eindcompetenties studenten zullen beschikken wanneer ze hun diploma hebben behaald. Zo heb je als student zicht op wat je zal kunnen wanneer je afstudeert. Bovendien weet ook de maatschappij op die manier welke vaardigheden en kennis ze kan verwachten van iemand met een bepaald diploma.

Voor de leraren in opleiding heeft de overheid een set van lerarencompetenties vooropgesteld: de "basiscompetenties van de leraar". Dit is een overzicht van de kennis, vaardigheden en attitudes die verwacht worden van beginnende leerkrachten, opgedeeld in de 10 functionele gehelen van de leraar.

Deze basiscompetenties hanteren wij als richtlijn voor de te bereiken eindcompetenties van de lerarenopleidingen dans, drama en muziek.

Eindcompetenties: gebaseerd op de 10 functionele gehelen van de leraar:

  1. Leraar als begeleider van leer- en ontwikkelingsprocessen
  2. Leraar als opvoeder
  3. Leraar als inhoudelijk expert
  4. Leraar als organisator
  5. Leraar als innovator en onderzoeker
  6. Leraar als partner van ouders/verzorgers
  7. Leraar als lid van een schoolteam
  8. Leraar als partner van externen
  9. Leraar als lid van onderwijsgemeenschap
  10. Leraar als cultuurparticipant

Deze basiscompetenties vormen voor de lerarenopleidingen dans, drama en muziek de leidraad voor de opbouw van een opleidingsprogramma waar via de leerdoelen van elk opleidingsonderdeel gewerkt wordt aan het verwerven van de eindcompetenties. De leerdoelen zijn op hun beurt de leidraad voor de inhouden van de opleidingsonderdelen. Ze zijn dus richtinggevend voor wat je als student moet kunnen. Je vindt in de ECTS fiches1 per opleiding van elk opleidingsonderdeel de leerdoelen en de corresponderende eindcompetenties. Daarnaast is zo'n ECTS fiche ook voor een ander doeleinde interessant. Wil je na je studie bijvoorbeeld in het buitenland lesgeven, dan helpen deze fiches je om ook in dat land lesbevoegdheid of studieduurverkorting aan te vragen. Zie http://ects.ap.be/

Aangezien de basiscompetenties ook meteen worden gezien als de beroepscompetenties van de leraar, stellen we dat de opleiding werkt aan alle lerarencompetenties. Gezien het hier gaat om de verwachte competenties van de beginnende leraar, zal de verworvenheid van deze competenties na het afstuderen nog verder moeten toenemen in de beroepspraktijk, bijvoorbeeld via aanvangsbegeleiding voor startende leraars of nascholing.

De basiscompetenties zoals ontworpen door de overheid zijn niet toegespitst op het kunstonderwijs. Wij leggen daarom bepaalde accenten zoals bijvoorbeeld het belang van de persoonlijkheid van de leraar en van de persoonlijke ontwikkeling van zijn leerlingen als startende kunstenaars evenals het belang van reflectie en levenslange ontwikkeling als kunstenaar/leraar. We hebben ook attitudes toegevoegd zoals artisticiteit en creativiteit.

Daarnaast bouwen we in de lerarenopleiding verder op competenties die werden verworven in de basisopleidingen die aan de lerarenopleidingen vooraf gaan. Wat betreft de leraar als inhoudelijk expert vormen bijvoorbeeld de competenties als uitvoerend kunstenaar het uitgangspunt voor de ontwikkeling van de pedagogische en didactische expertise inzake kunstonderwijs. De leraar als onderzoeker bijvoorbeeld kan bogen op de ontwikkelde praktijkgerelateerde onderzoekscompetenties van de bachelor en op de academische onderzoekscompetenties van de master.

Kortom, de leraar in de kunsten verenigt twee profielen: dat van kunstenaar en dat van leraar. Beide verrijken mekaar.

De basiscompetenties worden ook gebruikt als reflectie-instrument voor studenten: “wat voor leraar ben ik/wil ik zijn, welke competenties beheers ik in sterke mate, welke competenties wil ik versterken?” Dit wordt bijvoorbeeld uitgediept in het portfolio waar studenten een persoonlijk onderzoek voeren naar het eigen competentieprofiel.

Je vindt de volledige set begin- en de eindcompetenties terug op http://ects.ap.be.